Pazartesi, Kasım 28, 2022

İlk Türk ansiklopedist Kaşgarlı Mahmud'dan ilham alarak.

Antarktik tundra böceği

Antarktik tundra böceği Antarktika'da bir böcek türüydü. Antarktika'nın daha ılık olduğu 14 ila 20 milyon yıl önce yaşamıştır. Sonuçları Zookeys dergisinde yayınlanan araştırmada, fosillerin, Güney Kutbu'nda toprak böceğinin ilk kanıtını...

Tundra

Tundra, fiziki coğrafyada ağaç gelişiminin düşük sıcaklıklar ve kısa süreli yeşerme mevsimleri ile engellendiği biyom çeşididir. Etimoloji Tundra terimi, "yaylalar", "ağaçsız dağlık arazi" anlamına gelen Kildin Samice тӯндар sözcüğünün...

Kar baykuşu

Kar baykuşu (Latince: Bubo scandiacus) Baykuşgiller ailesine mensup, tundralarda yaşayan beyaz baykuş türü. Bu gönderiyi Instagram'da gör ...

Çayır incir kuşu

Çayır incir kuşu (Latince: Anthus pratensis) ötücü kuşlardan, Kuzey Avrupa ve Asya'nın büyük bir bölümüne dağılmış olan bir kuş türüdür. ...

Ankara

- Advertisement -

Ankara, Türkiye’nin İç Anadolu Bölgesi’nde yer alan bir şehir. Nüfus bakımından ülkede bulunan 81 ile kıyasla Türkiye’nin en büyük 2. şehridir. Alan bakımından Ankara 25706 km² yüzölçümüne sahiptir ve Türkiye topraklarının yüzde 3,28 kısmını oluşturur. (Yüzölçümü bakımından 3. sırada) Ankara, idari açıdan Ankara Valiliği tarafından yönetilirken hizmet açısından Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne bağlıdır. Açıklanan son resmi rakamlara göre nüfusu 2021’de 5747325 idi. Yazıyla: (beş milyon altı yüz altmış üç bin üç yüz yirmi iki) Ankara, günümüzde göç alan şehir konumundadır. 2020-2021 yılları arasında nüfus 84003 arttı.

Coğrafi olarak Ankara, Kızılırmak ve Sakarya nehirlerinin tam ortasında yer alıyor ve batıda Eskişehir ile olan sınırını Sakarya Nehri oluşturuyor. Kuzeyde Ankara, Bolu ve Çankırı ile komşudur. Doğuda Küre Dağları Kırıkkale ile olan sınırını oluştururken güneyde ise engin Konya ovasıyla komşudur.

Hitit, Lidya, Firigya, Galatya, Yunan, Pers, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemleri geçiren Ankara şehrinin kadim bir tarihi vardır. Keltliler tarafından kurulan Galatia devletinin (MÖ. 280-64) başkenti olarak hizmet eden Ankara daha sonra Roma İmparatorluğu’nun aynı isimli eyaletinin merkezi olmuştur. Osmanlılar tarafından tesis edilen Anadolu Eyaleti’nin merkezi Ankara’ydı. 19. yüzyıl idari reformlarının ardından 1867-1922 yılları arasında Ankara Vilayeti tesis edildi. Ankara’nın tarihi merkezi, Sakarya Nehri’nin bir kolu olan Ankara Nehri’nin sol kıyısında 150 m (500 ft) yükselen kayalık bir tepedir. Tepe, Ankara Kalesi kalıntılarıyla taçlandırılmıştır.

Tarih

Ankara’nın kaderi Bizans ordularının Selçuklu Sultanı Alpaslan tarafından 1071 yılında mağlup edilmesiyle sonuçlanan Malazgirt Meydan Muharebesi ile tayin edilmiştir. Bu galibiyet sonucunda şehir Türklerin eline geçmiştir. Ankara’nın Türklerin eline geçmesi son derece önemlidir. Çünkü Ankara Kalesi askeri bakımdan önemli bir konumdaydı. Diğer taraftan, Ege liman kentlerinden başlayarak Mezopotamya ve diğer doğu ülkelerine kadar uzanan önemli yollar üzerinde bulunan bölge, aynı zamanda doğal kaynaklar açısından da zengindi.[1]

Ankara’nın en parlak devri Alâaddin Keykubat zamanıdır. Bu dönemde şehir askeri bakımdan tahkim edilmiş, cami ve medrese gibi dinî ve ilmî eserlerle de imar edilmiştir.

Selçuklu sultanı II. Gıyaseddin Keyhüsrev zamanında şehir Moğolların istilasına uğramış, tüm çabalara rağmen istilanın önüne geçilememiştir. Sultan Gıyasettin Keyhüsrev Moğol saldırıları karşısında Ankara Kalesi’ne sığınmıştır. Moğol saldırıları sonunda Selçuklu devleti zayıf düşmüş ve bu durum Anadolu’nun İlhanlılar devletinin egemenliği altına girmesine kadar sürmüştür. Ankara bir süre İlhanlıların gönderdiği valilerin, sonra da Eretna oğullarının yönetimi altında kalmıştır. 1354 yılında Orhan Gazi’nin oğlu Süleyman Paşa, şehri Osmanlı ülkesine katmıştır. Yıldırım Beyazıt devrine kadar önemli bir olay olmamıştır. Ankara Savaşı’ndan sonra şehrin kaderi de değişmiştir. Timur Ankara’dan ayrıldığı sırada, Yıldırım Beyazıt’ın oğlu Mehmet Çelebi padişahlığını ilan etmiş ve böylece Ankara’yı da almıştır.

Kanuni Sultan Süleyman devrinde Anadolu’da bir eyalet örgütü kurulmuş ve Ankara bu Anadolu eyaletlerinden birinin merkezi olmuştur. Şehir 17. yy. başlarında Celali Ayaklanması sırasında isyancıların eline düşmüştür. II. Mahmut’a isyan eden Mısır valisi Mehmet Ali Paşa’nın kısa bir zaman hâkimiyetine giren Ankara, tekrar Osmanlıların eline geçmiş ve artık hiçbir istilaya uğramadan bir Osmanlı vilayeti olarak kalmıştır.

Balkan Savaşı sonunda Rumeli vilayetlerinin çoğunun kaybedilmesiyle, batıdaki Türk sınırları İstanbul’a çok yaklaşmıştı. İstanbul Boğazı’nın ele geçirilmesi de oldukça kolaylaşmıştı. Bu yüzden devlet merkezinin İstanbul’da kalması tehlikeli ve sakıncalı görülerek başkentin Anadolu içinde başka bir şehre taşınması düşünülmüştür. Savaş yıllarında en çok saldırı batıdan gelmekteydi ve Ankara bu saldırılara hayli uzak kalıyordu. 27 Aralık 1919 tarihinde, başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere “Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Heyeti Temsiliyesi” Ankara’ya gelerek 29 Aralık 1919’da yayımlanan bir tebliğ ile bütün mebuslara toplantının Ankara’da yapılacağını duyurmuştur. Bu genelgeden sonra 23 Nisan 1920 tarihinde kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti’nin merkezi Ankara olarak ilan edilmiştir. 13 Ekim 1923 tarihinde çıkarılan bir kanun ile Ankara, Türkiye Cumhuriyeti’nin başkenti olmuştur.

Başkent seçildiği yıllarda Ankara çok az sayıda binası olan küçük, yoksul ve çorak bir şehirdi. İstiklal Savaşı’nın hazırlanıp sevk ve idare edildiği bir merkez olarak Millî Mücadele’nin sembolü haline gelen Ankara, 29 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanından sonra giderek büyümüş; büyük ve modern bir görünüm kazanmıştır.

Nüfus

Şehir merkezi

Şubat 2022’de yayınlanan verilere göre Ankara’nın nüfusu 5 milyon 747 bin 325’tir.[2]

Kırsal bölgeler

Sığınmacılar

Ankara, 2011 yılında patlak veren Suriye İç Savaşı sonrası şehir nüfusunu artıran Suriyeli sığınmacılacıları ev sahipliği yapmıştır. Nisan 2022’de yayınlanan verilere göre Ankara, 100.577 Suriyeliye ev sahipliği yapıyordu.[3]

Kaynaklar


[1] “Tarihçe – Ankara Valiliği.” http://ankara.gov.tr/tarihce. Erişim tarihi: 11 May. 2022.

[2] “The Results of Address Based Population Registration System, 2021.” 4 Şub. 2022, https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=TheResultsofAddressBasedPopulationRegistrationSystem-2021-45500&dil=2. Erişim tarihi: 11 May. 2022.

[3] “Türkiye’deki Suriyeli Sayısı Nisan 2022 – Mülteciler Derneği.” 27 Nis. 2022, https://multeciler.org.tr/turkiyedekisuriyelisayisi/. Erişim tarihi: 11 May. 2022.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu makaleyi 5 puan üzerinden değerlendirin.
/ month
placeholder text
0 out of 5

Yeni bir içerik oluşturduğumuzda haberdar olun!

spot_img

Ansiklopedika geliştiricisi olun.

Üye olarak Ansiklopedika'da içerik geliştirin.

Okumaya devam edin

Antarktik tundra böceği

Antarktik tundra böceği Antarktika'da bir böcek türüydü. Antarktika'nın daha ılık olduğu 14 ila 20 milyon yıl önce yaşamıştır. Sonuçları Zookeys dergisinde yayınlanan araştırmada, fosillerin, Güney Kutbu'nda toprak böceğinin ilk kanıtını teşkil ettiği belirtildi."Güney Kutbu'nda yeni böcek türü fosili bulundu." 30 Kas. 2016,...

Tundra

Tundra, fiziki coğrafyada ağaç gelişiminin düşük sıcaklıklar ve kısa süreli yeşerme mevsimleri ile engellendiği biyom çeşididir. Etimoloji Tundra terimi, "yaylalar", "ağaçsız dağlık arazi" anlamına gelen Kildin Samice тӯндар sözcüğünün Rusça'ya geçmiş hâli olan тундра sözcüğünden gelir.

Kar baykuşu

Kar baykuşu (Latince: Bubo scandiacus) Baykuşgiller ailesine mensup, tundralarda yaşayan beyaz baykuş türü. Bu gönderiyi Instagram'da gör Warren Price (@wossa_price)'in paylaştığı...

Enjoy exclusive access to all of our content

Get an online subscription and you can unlock any article you come across.